‎آخرین خبر
‎خانه / نگاه آزاد / اقتصاد ایران و مذاکرات هسته

اقتصاد ایران و مذاکرات هسته

شاهین فاطمی( ایران و جهان)
________________________________________
تا آخرین دقایقی که این مطلب نوشته می شد تکلیف نتیجه مذاکرات روشن نشده بود. انواع و اقسام شایعات در هوا بود اما کسی هنوز نمی توانست به درستی مدعی دانستن سرانجام کار باشد. با وجود اینکه هم دولت اوباما وهم تیم روحانی نیازمند به قول خودشان ” نتیجه برد برد” هستند، حصول آن ساده نیست چون مضاف بر مشکلات یافتن راه حل دیپلماتیک هردوحکومت نگران جبهه های پشت سرشان هستند.
در آمریکا دولت اوباما را کنگره سنای آن کشورچهارچشمی نظاره میکنند و در ایران دولت روحانی در یک جنگ فرسایشی با سپاه پاسداران وعوامل بیت رهبری در مجلس دست بگریبان است. اوباما که در امتحان سیاست خارجی در سوریه و اوکراین تجدیدی شده است امیدوار است با تقبل یک ریسک بزرگ در مذاکرات هسته ای با ایران موفق شود بخشی از سرمایه از دست رفته سیاسی اش را باز یابد. در آنسوی میزدولت روحانی نیزمیداند که بدون دستیابی به نوعی موفقیت دراین مذاکرات وتقلیل تحریمها سرنوشت شومی در انتظارش روزشماری میکند. درچنین شرایطی روشن است که هیچ یک از طرفین متمایل نیستند که کوچکترین خبری در مورد مشکلات مذاکرات به خارج از اطاق گفتگوها درز کند. از سوی دیگر اگر در آخرین ساعات مذاکرات نتوانند به نوعی توافق برسند، چاره ای جزبازهم تمدید زمان مذاکرات باقی نمانده است. درواقع شاید بتوان ادعا کرد که از این پس شرایط رسیدن به توافقی که به اصطلاح اهل فن “مرضی الطرفین” باشد بسیار مشکلتر شده است. از اینرو و از آنجا که هر نوع توافقی که در آن نوعی حق غنی سازی برای ایران برسمیت شناخته شود برخلاف مصوبات شورای امنیت سازمان ملل و نیات کنگره وسنای آمریکا است و جمهوریخواهان خواهند توانست ازهرگونه امتیازی که در این مورد به ایران داده شود اگر به صورت معاهده باشد نیازمند موافقت سنای آمریکاست، امری که تصویب آن درسنای امریکا بسیار بعید به نظر میرسد.
حتی اگرسرانجام نوعی توافق در مذاکرات حاصل شود، با جنجالی که مخالفین ایجاد کرده اند آیا روحانی و ظریف خواهند توانست توافقنامه ای راکه در آن حق غنی سازی برای ایران منع ویا شدیدا تحدید شده است با خود به ایران ببرند؟ آیا با اینهمه رجزخوانی های خامنه ای واطرافیانش نوشیدن چنین جام زهری امکان پذیر است؟ پاسخ مردمی را که تا کنون با شعار” غنی سازی حق مسلم ماست” فریفته اند چگونه خواهند داد؟ یکی از نشانه های جهت یابی این گفتگوها را شاید بتوان با تعین تکلیف در دستورمذاکرت قرارگرفتن مسئله موشکهای رژیم ردیابی کرد. اگر غربی ها در این مورد یکبارچه عمل کنند آیا جمهوری اسلامی یارای مقاومت خواهد داشت؟ نقش روسیه در این مذاکرات چه خواهد بود؟
*سرنوشت دولت روحانی و نتیجه مذاکرات گره خورده است
نجات دولت روحانی نیازمند آن است که مسائل اقتصادی کشور حل شود. برای حل مسائل اقتصادی، ایران نیازمند سرمایه گزاری خارجی و داخلی است و تا زمانی که پاسدارها روی تمام امور اقتصادی مملکت پنجه انداخته اند و اموال دولت و ملت را به انحاء گوناگون برای خود تصاحب کرده اند نه کسی در این مملکت سرمایه گزاری خواهد کرد و نه ایجاد کار خواهد شد و نه رشد اقتصادی به وجود خواهد آمد. بدون سرمایه گزاری و رشد اقتصادی مسأله بیکاری حل نخواهد شد. فراموش نکنیم که بر فرض اینکه تمام شکیات در مورد نیات آقای روحانی را کنار بگذاریم و بگوئیم که ایشان فقط دارای حُسن نیت مطلق است و هدفش هم نجات مملکت، باز هم مشکل حل نخواهد شد به دلیل اینکه اولاً از سه قوه مملکت دو قوه آن یعنی مجلس و قوه قضایی در اختیار برادران لاریجانی است و مافیائی که آن ها تشکیل داده اند وعملا این این دو قوه در کنترل رهبری است. از سوی دیگرپاسداران هم دست انداخته اند روی دار وندار کشور و امور مملکت، از امور امنیتی گرفته تا تجاری و صنعتی و حتی سیاست خارجی. از نظر داخلی هم بسیج و اطلاعات سپاه شرایطی را ایجاد کرده اند که هیچ نوع آزادی عمل چه از نظر سیاسی و چه اقتصادی در کشور وجود ندارد. در واقع باید گفت آقای روحانی فاقد آن نیرو و انرژی لازم است که بتواند این موانع بزرگ را از سر راه خود بر دارد.
آقای روحانی با در دست داشتن قدرت محدود ریاستجمهوری نتوانسته است آنچنان بر اوضاع مسلط شود که موانع اصلاح مملکت را از سر راه خود بردارد. در واقع آقای روحانی از درجات زیر صفر شروع به کار می کند. آنقدر اختیارات و قدرت ندارد که حتی بتواند معذورات و موانعی را که به آن اشاره شد از سر راه خود بر دارد تا به نقطه صفر برسد و آنگاه بتواند شروع به بهبود شرایط کشور کند. از این رو بدون یک موفقیت درخشان در مذاکرات هسته ای شکست اوبسیار محتمل است. شاید در پرتو چنین تحلیلی ازواقعیات بهتربشود هم محرمانه بودن مذاکرات وهم رفتارجبهه مخالف روحانی را در درونمرز ارزیابی کرد. درحالیکه بیشترین خیرخواهان ایران در انتظارپایان این کابوس هسته ای روز شماری میکنند، آنهائیکه در نتیجه تحریمها و انزوای ایران کشوروملت را چاپیده اند، “دلواپس” حصول تفاهم، عادی شدن تدریجی شرایط کشور وپایان رانت خواری ومنافع نا مشروع خودشان هستند.
پاریس: نهم ماه ژوئیه ۲۰۱۵

‎برسی مجدد

تعیین پیش شرط برای مذاکره جمهوری اسلامی ایران با اپوزیسیون برانداز

محمدتقی فاضل میبدی، استاد و پژوهشگر حوزه و دانشگاه و عضو مجمع محققین و مدرسین …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *