‎خانه / نگاه آزاد / تاثیر شکست انتخاباتی اردوغان بر مسائل کردستان ایران

تاثیر شکست انتخاباتی اردوغان بر مسائل کردستان ایران

رضا تقی زاده – اختصاصی انتخاب آزاد

 

از دست رفتن اکثریت پارلمانی حزب عدالت و توسعه به رهبری اسمی احمد داوود اوغلو نخست وزیر ترکیه، بعد از برگزاری انتخابات روز یکشنبه، و همچنین راه یافتن حزب چپگرای دمکرات خلقها به مجلس آن کشور که برای نخستین بار روی داده است عقب نشینی عقیده گرایی ( اسلامی) در برابر ملی گرایی و قوم گرایی ( ترکها و کردها) به شمار میاید.

حزب عدالت و توسعه ترکیه انتظار داشت با تکرار پیروزی اخیر در انتخابات شهرداری ها اکثریت ۳۲۷ کرسی در مجلس ۵۵۰ نفری ترکیه را که در انتخابات سال ۲۰۱۱ کسب کرده بود افزایش داده و در گام بعد با فراهم ساختن زمینه تغییر قانون اساسی نحوه مدیریت کشور را از سیستم پارلمانی به قدرت اجرایی رییس جمهور تغییر دهد.

به عقب راندن شدن حزب اسلام گرای عدالت و توسعه را با وجود موفقیت های چشم گیر اقتصادی ۱۳ سال گذشته و وارد ساختن ترکیه به جمع ۲۰ اقتصاد بزرگ جهان، به دلیل حضور طولانی در قدرت، میتوان به دو عارضه مهلک و اجتناب ناپذیر نسبت داد:

۱- فساد اداری و دولتی و سوء استفاده اطرافیان از قدرت

۲- دل زدگی نزد مردم و میل افکار عموی به تغییر

باز ماندن رقبای حرب عدالت و توسعه از کسب اکثریت نشان داد، در عین حال که اکثریت مردم ترکیه به آنچه نمی خواهند آگاه اند، در آنچه می خواهند هنوز به اجماع و اکثریت نرسیده اند. این وضعیت انتقالی در تمامی نظامهای پارلمانی اقتدار گرا ( ترکیه، کره جنوبی در ابتدای دو دهه گذشته، اندونزوی، برزیل و آرژانتین …) تجربه شده و یا در صورت فراهم آمدن فرصت دیده خواهد شد.

آینده نزدیک  

حضور حزب چپگرای دمکراتیک خلقها با کسب بیش از ۱۲ در صد آراء و ۵۸ نماینده برای نخستین بار به عنوان یک مجموعه سیاسی در مجلس ترکیه میتواند در صورت تثبیت شدن و ماندگاری، سیاست داخلی ترکیه و وضعیت منطقه را تحت تاثیر قرار دهد.

این پیروزی کردها که با کمک چپگرایان و لیبراهای غیر کرد بدست آمده به نوعی مشابه پیروزی خارق العاده حزب ملی گرای اسکاتلند در انتخابات اخیر پارلمانی بریتانیا و خارج ساختن حزب کارگر از صحنه سیاسی آن کشور است.

بعد از شمارش رای ها در انتخابات ترکیه حزب عدالت و توسعه بیش از ۴۰ در صد آراء، جمهوری خواه خلق ۲۵ در صد آراء، حزب حرکت ملی ۱۶ در صد و حزب دمکراتیک خلقها بیش از ۱۲ در صد آراء را به خود اختصاص دادند.

در نتیجه حزب عدالت و توسعه که در اندیشه تغییر قانون اساسی کشور بود اینک با مسئله باقی ماندن در قدرت و یا روی آوردن به یک انتخابات تازه روبرو است.

حزب عدالت و توسعه در طول یک دهه گذشته در مقابل کرد ها سیاست چماق و هویج را در پیش گرفته بود. در اجرای این سیاست ضمن به بند کشیدن اوجالان رهبر کردهای ترکیه، مقابله نظامی با پ ک ک در کوهستانها، استفاده از زبان کردی هنگام دفاع متهم از خود در دادگاه را قانونی ساخت؛ شهرداری های مناطق کرد نشین را با آنها واگذار کرد، و بجز روزنامه های کرد زبان تازه یک شبکه تلویزیونی ۲۴ ساعته به زبان کردی ( تی ار تی) برای کردها دایر کرد.

با این وجود کردهای ترکیه بیش از پیش خواهان شناخته شدن به عنوان دومین قوم بعد از ترکها در بافت جمعیتی ترکیه، و همچنین تثبیت هویت خود بودند. توسعه دمکراسی پارلمانی و رسیدن به خود گردانی نیز ( مشابه کردهای عراق) هدف میان مدت آنها بود و هست.

کردهای ترکیه ادامه حضور حزب اسلام گرای عدالت و توسعه را در قدرت دولت مغایر با خواسته های خود میدیدند، در حالی که نزد ملی گرایان ترکیه و دو حزب بزرگ کشور دیگر نیز متحدی نداشتند.

در وضعیت کنونی امکان رسیدن حزب عدالت و توسعه به ائتلاف با کردها همان قدر ضعیف است که امکان گرد هم آمدن سه حزب مخالف با حزب عدالت و توسعه در یک ائتلاف نا پایدار و توام با تضاد از اقیلتها و یا ائتلاف اردوغان با حزب حرکت ملی.

به این ترتیب امکان تجدید انتخابات پارلمانی طی ۴۵ روز آینده را میتوان عملگرایانه تر دید تا تشکیل یک دولت شکننده در آن کشور.

نگاه جمهوری اسلامی و کردهای ایران

کردهای ایران طی ماههای اخیر تحرکات سیاسی خبری و حتی نیمه نظامی تازه ای را در مناطق کرد نشین ایران و خارج از ایران آغاز کرده اند. راه اندازی یک شبکه تلویزیونی توسط یکی از شاخه های حزب کومله به رهبری عبدالله مهتدی که از رهبران نسبتا معتدل کرد بشمار میرود، بنام روژه لات، تائید فعال شدن پیشمرگه های کرد در مناطق کرد نشین ایران طی گفتگویی با رادیو صدای آلمان به تائید مهتدی، فعالتر شدن تلویزیون اینتر نتی حزب دمکرات ( خالد عزیزی) در دفتر اسلو-نروژ، دیدار مصطفی هجری دبیر اول حزب دمکرات کردستان ایران از واشنگتن و ملاقات وی با رهبران حزب جمهوری خواه آمریکا در دو مجلس نمایندگان و سنا ( طی اقدامی موازی با دعوت جمهوری خواهان از مریم رجوی برای شهادت دادن در کمیته روابط خارجی) از جمله نمونه های فعال تر شدن سیاسی/ نظامی کردهای ایران بشمار میرود.

کردهای ایران که بعد از حمله داعش به شمال عراق، سقوط موصل، کشتر کوبانی در سوریه و تهدید کردستان عراق در بیم و هراس بسر میبردند، با پیروزی اخیر کردهای ترکیه در انتخابات اخیر روحیه تازه ای یافته اند.

در یک تصویر بزرگ از سیاست منطقه، اینک کردها خود را بار دیگر در مرکز تحولاتی میبینند که بجز سیاست داخلی آمریکا، بازیگران محلی، منجمله دولت کنونی ترکیه، اسرائیل، آینده سوریه و وضعیت جمهوری اسلامی بعد از ماه ژوئن جاری را نیز میتواند تحت تاثیر قرار دهند.

در نقطه مقابل، و متفاوت با نگاه دولت روحانی که خواهان توسعه همکاری با دولت اردوغان است، راست گرایان و نظامیان جمهوری اسلامی که به دلیل سیاست های ضد بشار اسد از سوی اردوغان، و حمایت دولت کنونی ترکیه از افراط گرایان اسلامی خواستار محدود شدن دامنه قدرت حزب عدالت و توسعه بودند، با عقب گرد انتخاباتی دولت اردوغان اینک خود را با ابهامهای تازه ای بخصوص در رابطه با وضعیت امنیت در مرزهای غربی ایران روبرو میبینند. انتخابات ترکیه منطقه بحران زده خاورمیانه را با بحرانی تازه روبرو ساخته است.

خرداد ۱۳۹۴

‎برسی مجدد

تاکید معنی دار خامنه‌ای بر شرایط خروج از برجام

حسین باستانی – بی بی سی آیت‌الله خامنه‌ای امروز در اولین واکنش به سخنرانی تند …

‎یک نظر

  1. به نظر من موقعیت کردها در ایران با ترکیه کاملا فرق میکند و این تجزیه طلبان نمیتوانند کاری بکنند نه جمهوریخواه امریکا و نه اسراعیل که با حمله داعش ذوق زده از استقلال کردها حمایت کرد
    کردها در ایران یکی از اقوام عمده هستند بگونه که ایران تمام قومیتهای کرد از جمله کرد فیلی (ایلام) و کلهر(کرمانشاه) و کرمانج خراسان و آذربایجان و نیز البته عزیزان کردستان این میزان جمعیت و این طیف از قومیت با اکثریت قوی و تعصب ایرانی محال است عده ای نابخرد در مورد آنها تصمیم بگیرد دوم اینکه کشور ایران عمدتا” از اقوام اصیل ایرانی مانند کرد و لر و بلوچ تشکیل یافته که همگی به شهادت قومی تاریخی فرهنگی زبانی و حتی ژنتیکی با هم ریشه و برادرند و نمیتوان ازهم جدا شوند

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *